Hoe herkent u een echt zijden tapijt voor aankoop

Om een echt zijden tapijt te herkennen, moet u onderscheid maken tussen wat u kunt zien en wat u kunt bewijzen. Glans, gevoel, de brandtest, de vermelde samenstelling en een textielanalyse bewijzen voor de aankoop van een handgeweven stuk niet allemaal hetzelfde.

Glans en gevoel van een zijden tapijt

Een zijden tapijt valt in de eerste plaats op door zijn uiterlijk en gevoel. Deze twee indrukken sturen uw blik, maar beslissen niet over het materiaal. U moet echter weten wat ze waard zijn in vergelijking met imitaties.

Veranderende reflecties in het licht

Natuurlijke zijde kan een subtiele glans hebben: de kleuren van het velours, dat wil zeggen het oppervlak waarop de patronen zichtbaar zijn, veranderen afhankelijk van de kijkhoek, de oriëntatie van de draden en het licht. Andere vezels kunnen echter een vergelijkbaar effect geven:

• Een tapijt van viscose kan eveneens glanzen en van uiterlijk veranderen afhankelijk van de verlichting.
• Sommige polyesterdraden zijn ontworpen om de glans van zijde na te bootsen.
• Fotografie versterkt of verzacht reflecties, zonder de vezel te kunnen identificeren.

In de praktijk beschrijft een variabele reflectie dus een uiterlijk, geen samenstelling. Dit geldt des te meer voor een aankoop op afstand, waarbij de afbeelding zijn eigen effecten toevoegt aan die van het velours.

Gevoel en soepelheid van het velours

Naast de glans geeft het gevoel informatie over het velours. Dat van zijde is over het algemeen fijn, glad, zacht en soepel aanvoelend. Deze sensaties blijven echter aanwijzingen en geen identificatie.

Viscose kan inderdaad een overtuigend zacht gevoel geven. Polyester wordt daarentegen soepel afhankelijk van de constructie van de draad of de behandelingen die het heeft ondergaan: op gevoel alleen kunt u deze imitaties niet van elkaar onderscheiden.

Een stug tapijt sluit zijde echter niet uit. De soepelheid hangt ook af van de draaiing van de draad, de hoogte van het velours, de constructie en de afwerkingen, die na de vervaardiging worden aangebracht.

Zijde, viscose en polyester

Deze verwarringen zijn te verklaren door de aard van de vezels. Natuurlijke zijde is een dierlijke eiwitvezel die door de zijderups wordt geproduceerd: dat is de vezel die men verwacht bij een velours dat als echt zijde wordt aangeboden.

Viscose neemt een aparte positie in, omdat het afkomstig is van bewerkte plantaardige cellulose. Het is dus niet voldoende om te weten of zijde synthetisch of natuurlijk is: viscose is een kunstmatige vezel, noch zijde, noch synthetisch in de zin van polyester.

Zodra deze groepen zijn onderscheiden, heeft de observatie haar grenzen. Afwerking, verfijning en slijtage veranderen het uiterlijk van natuurlijke vezels net als dat van imitaties. Verschillende gebieden vergelijken, licht en donker, helpt het stuk te beschrijven, zoals uitgewerkt in de gids over de aanwijzingen van een waardevol tapijt, zonder de samenstelling te bevestigen.

Is de brandtest betrouwbaar voor de aankoop?

De brandtest wordt vaak als beslissende methode gepresenteerd. Het bestaat uit het verbranden van enkele vezels en het observeren van de geur, de verbranding en het residu. De resultaten blijven echter dubbelzinnig, en de uitvoering ervan is problematisch bij een stuk dat u nog niet hebt gekocht.

Wat de geur onthult

Bij verbranding kan een natuurlijke zijdevezel een geur van verbrande haren verspreiden, kenmerkend voor een eiwitvezel. Een wollen tapijt produceert een vergelijkbare geur: de test kan zijde dus niet betrouwbaar van wol onderscheiden. Dit is direct relevant voor Berbertapijten, aangezien Tifinagh Shop de voorkeur geeft aan 100% natuurlijke wol zonder chemische behandeling.

Een geur van gesmolten plastic wijst daarentegen op bepaalde synthetische draden. Dit zegt echter niets over de andere vezels die in het tapijt aanwezig zijn.

Residu en beperkingen van de test

Het residu vult de geur aan. Een verbrande zijdevezel kan een donkere, brosse afzet achterlaten en stopt met branden zodra de vlam wordt verwijderd. Het onderscheid tussen zijde en polyester berust dan op een contrast: sommige synthetische draden smelten, geven soms zwarte rook af en laten een hard residu met een plastic uiterlijk achter.

Het verschil zit in de vezelgroep, en niet elke kunstzijde gedraagt zich zo. Viscose, een cellulosevezel, smelt niet zoals polyester en brandt vergelijkbaar met katoen. Mengsels, verfijningen en afwerkingen maken de interpretatie nog lastiger.

Waarom u de test niet voor de aankoop moet uitvoeren

Daar komt nog een materiële kost bij. De gids voor textielconservering van Charlotte Piot, gepubliceerd in 2020, classificeert de verbrandingstest als een destructieve proef, in tegenstelling tot visuele of microscopische observatie.

Een tapijt met een vlam in de buurt blootstellen aan beschadiging of ontbranding, en u blootstellen aan brandwonden. Het risico blijft zelfs wanneer de proef op de franjes wordt uitgevoerd.

Hetzelfde geldt voor andere agressieve handelingen. Voorkom voor de aankoop een draad los te trekken, het velours nat te maken, er krachtig op te wrijven of er een chemisch middel op aan te brengen: het stuk raakt daardoor beschadigd, zonder dat u een betrouwbaar bewijs in handen krijgt.

Hoe controleert u de samenstelling zonder het tapijt te beschadigen?

Aangezien destructieve proeven moeten worden vermeden, verloopt de controle via documenten en observatie. Een nauwkeurige schriftelijke beschrijving, vergeleken met het stuk zelf, biedt meer informatie dan een vlam.

De vermeldingen en samenstelling lezen

De beschrijving moet elk deel behandelen: het zichtbare velours, de inslag (de longitudinale draden), de schering (de dwarsdraden), de franjes en eventuele decoratieve draden. Een echt zijden velours kan bovendien op een schering en inslag van katoen rusten. Vraag of het velours uitsluitend van natuurlijke zijde is, in plaats van of het tapijt zijde bevat.

• « Wol en zijde »: de vermelding specificeert niet de plaats of het aandeel van de zijde.
• « Zijdeachtig uiterlijk », « plantaardige zijde », « art silk », « bamboo silk »: deze benamingen bevestigen geen natuurlijke zijde.
• « Zijde van de zijderups »: dit benoemt een mogelijke oorsprong van de vezel, zonder vast te stellen dat het hele velours van pure zijde is.

Het recht stelt deze vermeldingen in het kader. Verordening (EU) nr. 1007/2011, van toepassing sinds 8 mei 2012, reserveert de term « zijde » voor deze vezel. Artikel 7 reguleert « 100 % », « puur » en « geheel », met technische toleranties van 2 % in sommige gevallen en 5 % voor bepaalde producten uit het kaardproces.

Dezelfde verordening staat onder voorwaarden de vermelding « andere vezels » toe voor een vezel tot 5 % van het totale gewicht. Deze kan meerdere vezels tot 15 % omvatten. Voor een tapijt kan de samenstelling betrekking hebben op alleen de gebruikslaag, die duidelijk moet worden aangegeven, en de informatie moet voor een online aankoop toegankelijk blijven.

De laag en constructie observeren

Zodra u de schriftelijke samenstelling hebt ontvangen, vergelijkt u deze met het stuk. Bekijk de laag vanuit verschillende hoeken, vervolgens de draden die toegankelijk zijn met een loep of draadteller, de achterkant en de randen. Met toestemming van de verkoper kan een hoek worden aangeraakt en zachtjes worden gevouwen, zonder de vouw te forceren.

De achterkant geeft vooral informatie over de vervaardiging. Bij een handgeknoopt tapijt zijn de knopen en het patroon daar meestal zichtbaar, terwijl een handgetufte tapijt een coating en een doek aan de achterkant kan hebben. De franjes zijn soms een verlengde schering of zijn toegevoegd. Deze kenmerken, gedetailleerd voor het onderscheiden van een handgeknoopt tapijt, bewijzen niet de vezel van het velours.

Verifieerbare elementen bewaren

Voor een handgemaakt tapijt dat op afstand is gekocht, vraagt u om actuele foto's van het hele stuk, de laag, de achterkant, de randen en de franjes: elke opname toont een ander detail, zonder het materiaal te bevestigen. Een samenstellingskaart, een beschrijving van de vervaardiging, een factuur en, indien aanwezig, een analyserapport maken het dossier compleet. De DGCCRF herinnert eraan dat een misleidende aanduiding over de samenstelling of vervaardiging een misleidende handelspraktijk kan vormen.

Hoe bevestigt u de vezel als de twijfel blijft bestaan?

Documenten en observatie verminderen de onzekerheid, maar halen deze niet altijd weg. Wanneer het aangegeven materiaal de beslissing beïnvloedt, kan alleen een gespecialiseerd onderzoek de identiteit van de vezel vaststellen.

De beperkingen van zichtbare aanwijzingen

Een echt tapijt herkennen en het onderscheiden van een imitatie veronderstelt dat u het uiterlijk scheidt van de identiteit van de vezel. Een zijdedraad met het blote oog, op gevoel of met een loep herkennen blijft onzeker: geen van deze middelen bepaalt de textielsoort of het aandeel zijde in een mengsel.

• De fijnheid van het patroon geeft informatie over de uitvoering, niet over het materiaal.
• De maateenheid van de dichtheid varieert: knopen per vierkante meter, per vierkante decimeter of per vierkante inch.
• Het type vervaardiging beperkt de vergelijkingen: de dichtheid van een handgeknoopt tapijt kan niet direct worden vergeleken met die van een getufte of machinale tapijt.

Een hoge dichtheid geeft informatie over de fijnheid van het knopen, een criterium dat ook wordt gebruikt om een Beni Ouarain tapijt te authentificeren. Dit bewijst echter niet dat de draden van natuurlijke zijde zijn.

Wat een textielanalyse oplevert

Waar het oog stopt, combineert een specialist fysiek onderzoek, microscopie en chemische methoden, afhankelijk van de vezels en de mengsels die in het spel zijn. Het identificeren van een vezel blijft echter afzonderlijk van het meten van de verhoudingen van een mengsel. Een microscopische observatie kan soms zonder monster worden uitgevoerd, maar de keuze en voorbereiding van het monster worden doorslaggevend zodra een analyse vereist is.

Het meten van de verhoudingen gaat verder. Het kan het ontweven van een monster, selectieve chemische oplossingen en een berekening op basis van de droogmassa vereisen, dat wil zeggen zonder vocht. Dit veronderstelt dus een monstername.

Beslissen met het juiste bewijsniveau

Een nuttig onderzoeksrapport identificeert het stuk, specificeert het onderzochte deel en legt de beperkingen van het oordeel uit: een resultaat dat betrekking heeft op de schering bevestigt niet het velours. Dit onderzoek is te verkiezen wanneer het aangegeven materiaal de aankoop bepaalt, in plaats van een destructieve thuistest.

Zonder onderzoek of document moet een onbekende samenstelling als zodanig worden behandeld. Dit gebrek aan informatie bewijst geen fraude, maar maakt het ook niet mogelijk om te stellen dat de laag van natuurlijke zijde is.